Kleur & Oordeel

In de architectuur gaat het niet om mooi of lelijk, maar om duidelijkheid.

 De voorbeelden 1 en 2 zijn duidelijk.

 Bij voorbeeld 3 is samenhang minder duidelijk waardoor de vormwerking en de
kleurwerking aan kracht verliezen.

Kleur & Plafond

Kleur verbindt of onderbreekt vormvlakken binnen ruimtes. Plafonds blijven in veel voorkomende gevallen wit, vaak ook bij ruimtes die omliggend geheel worden gekleurd. De plafonds manifesteren zich dan als het ware los van de ruimtes. De plafonds worden dan in contrastwerking harder en onrustiger in de ruimtes ervaren.

In onderstaande voorbeelden zijn de plafonds in kleur een wezenlijk verbindend onderdeel van de ruimtes geworden. Hierdoor worden deze ruimtes meer als een geheel in ordening en harmonie ervaren.

Het is belangrijk om de expressie en effecten van het ontwerpkleurplan te beschrijven. 

Kleur & Kijken

Bij het waarnemen en interpreteren van omstandigheden is de oermens geconditioneerd om in volgorde van waarneming te reageren op beweging, contrast en als laatste kleur. Wat valt op als de drie onderstaande beelden nader worden geïnterpreteerd:

Foto 1. Rood bezit het grootste volume, maar de lichte beige kleurtint accenten worden meer geduid door het grote contrastverschil ten opzichte van de dieprode kleurtint.

Foto 2. Ook hier geldt dat feitelijk de donkerblauwe achtergrond van het water ondergeschikt wordt aan het roze dak van het huisje en de walvis. Maar ondanks dat het roze dak contrastrijker is dan de walvis wordt onze aandacht naar naar de walvis getrokken. Dit vanwege het feit dat het niet gebruikelijk is dat een walvis zich nabij van het huisje op water bevindt.

Foto 3. Doordat het blauwe bootje min of meer alleen in kleine fragmentjes zichtbaar is tussen de waterplanten, worden juist onze ogen daarnaartoe getrokken om een antwoord te verkrijgen wat zich daar precies bevindt.     

Kleur & Contrast

Getekende architectuur is wit papier met zwarte lijnen. Pas door het ontwerp te kleuren krijgt de volumetrische compositie (ontwerp) karakter en betekenis voor de gebruikers.

Zonder contrastdimensies en kleur is onze leefomgeving uitdrukkingsloos. Kleur (chromatisch en/of achromatisch) verbindt de ruimte in ordening en samenhang.

Kleur & Balans

Thuis zijn heeft sinds kort een andere betekenis gekregen. Ineens zijn we dagelijks thuis en moet het woonhuis extra worden aangepast; een of meerdere werkplekken en voor de kinderen ruimte om geconcentreerd te kunnen leren.

Met speelse kleuraccenten krijgen bestaande ruimtes een extra dimensie en daarmee kan het functionele hergebruik van het woonhuis in beleving aangenamer worden.

Kleur & Motief

Na een proces van ontwerpen of inventarisatie van een bestaand object komt de fase van kleuring. Het gaat erom om een motief te zien of de beweegreden tot de expressie te duiden.  

 Foto 1: toont een statisch/dynamisch beeld. Ondanks de krachtige contrastwerking van de twee vlakken, verplaatst onze kijkrichting zich automatisch naar de statisch staande vrouw; dit terwijl de vrouw het kleinste volume in de foto is. Hierbij is de vrouw en de schaduw het motief.

Foto 2: het beeld toont een egaal donker vlak met een dynamisch lijnenspel van twee in elkaar vloeiende gezichten. De lichte tint van het lijnenspel is bepalend hoe het beeld door de waarnemer ‘gecentreerd’ wordt geïnterpreteerd. De donkere achtergrond wordt met dit beeld ondergeschikt aan de lichte lijnen; het motief zijn de twee gezichten.

Foto 3: toont een groepje vrouwen waarbij het beeld onsamenhangend en dynamisch overkomt. Het vraagt enige tijd om het beeld te duiden, dat komt omdat het beeld niet direct een duidelijk waarneembaar motief heeft in ordening en samenhang.

Kleur & Historie

Onderken bij historisch herstel met betrekking tot kleurgebruik, de onderscheiden tijdschalen in relatie tot stijl, oorspronkelijk kleurgebruik en veranderingen aan het gebouw en van de bebouwde omgeving

Zet hierbij voor aanvang de 5 zintuigen op scherp:
• gezicht: interpreteer en verklaar
• gevoel: respecteer de oorsprong
• gehoor: luister naar mensen
• reuk: rondsnuffelen in archieven
• Smaak: verleden in het nu verbinden


Bekijk het pand Transvaalsche Boer uit de 16e eeuw op de hoek Herengracht-Gasthuismolensteeg in Amsterdam, m.b.t. tot enkele vormveranderingen en herstel van het oorspronkelijk kleurgebruik.

Kleur & Componeren

Kleuren samenstellen is als het componeren van een muziekstuk:

• ‘akkoord’ van een reeks kleurtinten samenvoegen
• ‘compositie’ van het kleurpalet: dynamisch of ingetogen
• ‘variatievorm’: eenmalige of meerdere herhalingen van de kleurtinten

Voorbeeld links, harmonisch palet door een akkoord van meer gelijkgestemde kleurtinten; onderverdeeld in een bovenlaag en onderlaag.

 Voorbeeld rechts, dynamiek ontstaat door de vormgeving en enkele kleurtinten met een groter contrastverschil; binnen het kleurpalet.

Kleur & Duidelijkheid

In de architectuur gaat het niet om mooi of lelijk, maar om duidelijkheid.

De voorbeelden 1 en 3 zijn duidelijk.

Bij voorbeeld 2 is samenhang minder duidelijk waardoor de vormwerking aan kracht verliest

Vorm & Contrast

De impact van contrastwerking is, is dat een vorm als een geheel kan worden ervaren binnen een omstandigheid of juist worden doorbroken. Dit treedt op wanneer een of meerdere contrastverschillen binnen een vorm plaatsvinden. Bijvoorbeeld door lichtschaduw of als onderstaand met verf.

Bij de toepassing van kleur is het kiezen en afwegen wat de effecten en gevolgen zijn